Waterdicht notitieboek kopen: waar je op moet letten, en de drie fouten die iedereen maakt

Het enige dat telt bij een waterdicht notitieboek is of de pagina water weigert, niet de kaft. Bijna alles wat als waterdicht verkocht wordt heeft een stoere omslag en gewoon papier erbinnen, en dat merk je pas de eerste natte ochtend. Controleer dus altijd eerst waar het vel van gemaakt is: gelamineerd, gecoat, synthetisch of steenpapier. Daarna pas de rest.

Hieronder de acht punten die tellen, in volgorde, en de drie fouten die het vaakst gemaakt worden.

Is waterdicht hetzelfde als waterbestendig?

Nee. Waterdicht is een norm voor jassen en telefoons, voor papier bestaat die niet, en een boekje hoeft alleen regen, natte handen en vochtige lucht aan te kunnen. Dat heet waterbestendig, en wat dat precies wel en niet betekent staat op één pagina. Een verkoper die je zonder aarzelen 100% waterdicht belooft, heeft ofwel een droogtas, ofwel iets wat hij niet kan waarmaken.

Welke soorten waterdicht papier bestaan er?

Vier routes, met elk een ander gedrag. Dit is de tabel die de meeste koopgidsen niet geven.

De eerste groep is waar het geld verdwijnt. De andere drie werken echt, en welke bij je past hangt af van je pen, je klimaat en wat je met het boekje doet.

Het verschil tussen gecoat en vezelvrij is het weten waard: bij gecoat papier zit de waterbestendigheid in een laag, die in principe kan slijten. Bij steenpapier en synthetisch papier zit hij in het materiaal zelf. Geen van beide is in het algemeen beter; we zetten ze naast elkaar in steenpapier vs Rite in the Rain.

Waar let je op bij het kopen van een waterdicht notitieboek?

1. Waar is de pagina van gemaakt? Staat dat er niet, dan is het gewoon papier. Een verkoper die een echt materiaal gebruikt, zet het erbij.

2. Welke pen wil je gebruiken? Dit bepaalt meer dan mensen denken. Op gecoat papier parelt waterbasisinkt af, dus gel en vulpen vallen praktisch af. Op steenpapier schrijven ze wel, maar drogen ze trager. Potlood en balpen werken overal. Meer daarover hier.

3. Hoe scheurvast is het? Nat gewoon papier scheurt langs de vezelrichting. Vezelvrije vellen hebben die richting niet, dus die scheuren nauwelijks. Dat telt zodra het boekje in een volle tas leeft.

4. Blijft het soepel in de kou? Goedkope gelamineerde blokjes worden bij vorst stijf en breken bij de vouw. Een vezelvrij vel houdt geen vocht vast en heeft dus niets dat kan bevriezen. Voor wie in de winterhelft van het jaar buiten werkt is dit het punt dat het meest oplevert, en het staat bijna nergens.

5. Wat is de binding? Een spiraal ligt kurkvlak en laat je pagina's uitscheuren; een genaaid boekje is slanker en haakt nergens achter. Let op: geniet is niet genaaid. Nietjes roesten. Bij een boekje dat nat wordt is dat een echte overweging.

6. Welk formaat neem je echt mee? Het beste boekje is het boekje dat in je jaszak past. Een A5 blijft thuis, een B6 of kleiner gaat mee.

7. Wat zit erin dat je later mist? Een naamveld voorin en een liniaal achterin klinken als details tot je ze nodig hebt. Veldboekjes raak je kwijt.

8. Wat gebeurt er aan het eind? Gecoat papier gaat volgens de maker bij het oud papier. Steenpapier en synthetisch papier zijn plastic en worden vrijwel nergens apart ingezameld. Ons eigen boekje mag je daarom aan ons terugsturen.

Welke fouten maken mensen bij het kopen?

Fout één: kopen op de kaft. De omslag is wat je ziet op de productfoto, dus daar wordt in geïnvesteerd. Leer de reviews te lezen: als iemand schrijft dat de pagina's golfden of dat de inkt uitliep, was het gewoon papier.

Fout twee: het boekje vervangen en de pen houden. Dit is met afstand de meest voorkomende. Mensen kopen een waterbestendig boekje, pakken hun gelpen of vulpen erbij en concluderen dat het product niet werkt. Die inkt is op waterbasis: op gecoat papier parelt hij af, op een vezelvrij vel droogt hij traag en veegt een natte duim hem weg. De pen is de helft van de aankoop.

Fout drie: een dure pen kopen die je niet nodig hebt. Weerbestendige drukpennen bestaan en werken, maar je hebt er alleen een nodig als je in stevige regen schrijft op gecoat papier. Op een vezelvrij vel doen een gewone balpen en een potlood het werk. Begin met wat je al hebt.

Hoeveel moet het kosten?

Voor een pocketformaat veldboekje van een fatsoenlijk materiaal betaal je grofweg 12 tot 20 euro. Ver daaronder betekent bijna altijd gewoon papier met een gelamineerde kaft. Ver daarboven betaal je voor het merk of voor een leren omslag, wat prima is als je dat wilt, maar het maakt de pagina niet beter.

Kijk daarnaast naar de prijs per pagina in plaats van naar het prijskaartje. Een boekje van 15 euro met 64 pagina's kost je 23 cent per pagina; een van 12 euro met 32 pagina's kost 38 cent. Reken het even uit voor je de goedkoopste pakt.

En de duurzaamheid?

Kort: geen van deze materialen is schoon, en wie je een percentage geeft heeft keuzes voor je gemaakt zonder het te zeggen.

Gecoat papier is houtgebaseerd en volgens de maker recyclebaar bij het oud papier. Synthetisch papier en steenpapier bevatten plastic en zijn dus niet biologisch afbreekbaar, niet composteerbaar en niet plasticvrij. Steenpapier slaat wel de boom, het proceswater en de bleek over, en dat is een echt verschil in de fabriek.

Wij hebben de CO2 van ons eigen boekje doorgerekend en gepubliceerd, inclusief de uitkomst dat het op koolstof verliest van gewoon papier: 0,205 kg CO2-eq per boekje tegen 0,099 voor een vergelijkbaar houtpapieren boekje. Dat staat in wij rekenden de CO2 van ons eigen notitieboek uit. Een verkoper die dat soort cijfers niet laat zien, heeft ze meestal niet.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een echt waterdicht notitieboek? In de zin van een droogtas: nee. Er zijn boekjes die onderdompeling doorstaan, maar de meeste zijn waterbestendig: regen, spatwater en natte handen zijn prima, langdurig onder water niet. Het verschil, uitgelegd.

Kan ik op waterdicht papier met een gewone pen schrijven? Dat hangt van het soort af. Op steenpapier en de meeste synthetische vellen: ja, balpen en potlood zijn ideaal. Op gecoat papier parelt waterbasisinkt af, dus daar wil je potlood of een drukpen.

Is gelamineerd papier hetzelfde als waterdicht papier? Nee. Laminaat is een plastic laagje over gewoon papier. Het houdt water tegen tot de laag beschadigt of tot water via de snijrand naar binnen trekt, en in de kou wordt het stijf.

Welke binding is het best voor buiten? Spiraal als je pagina's wilt uitscheuren of het boekje helemaal wilt dubbelvouwen. Genaaid als je een compleet logboek wilt bewaren. Geniet zou ik overslaan: nietjes roesten.

Waarom staat er overal waterdicht terwijl het waterbestendig is? Omdat mensen op waterdicht zoeken. Het is een zoekwoord, geen specificatie. Kijk naar wat er over het papier zelf staat.

De korte versie

Koop op de pagina, niet op de kaft. Kies uit gecoat, synthetisch of steenpapier en laat gewoon papier met een stoere omslag liggen. Bepaal daarna welke pen je wilt gebruiken, want dat sluit opties uit. Let op de binding en neem een formaat dat je echt meeneemt. Waterdicht is een zoekwoord; waterbestendig is wat je krijgt, en dat is genoeg.

De echte vraag is dus welk van de drie materialen bij je pen en je jaszak past. Kijk hoe ons B6-notitieboek van steenpapier scoort op elk van de acht punten op de productpagina. Geen boom, geen bleek, geen proceswater, en hier staat wat dat in cijfers wel en niet betekent.

Bronnen: Rite in the Rain FAQ over pennen, papier en recycling, Simply Ecologist: 10 best waterproof notebooks for fieldwork, KIVI: wij rekenden de CO2 van ons eigen notitieboek uit