Steenpapier vs Rite in the Rain: wat echt het verschil maakt

Allebei houden ze je aantekeningen leesbaar in de nattigheid, maar ze doen dat op een compleet andere manier, en dat verschil bepaalt welke bij jou past. Rite in the Rain neemt gewoon houtpulppapier en zet er een waterafstotende laag op, zodat druppels afparelen en van het oppervlak rollen. Steenpapier, wat wij maken, heeft helemaal geen houtvezel in zich, dus er is om te beginnen niets dat water opzuigt. De een is een coating op een vezelvel. De ander is een eigenschap van het vel zelf. Uit dat ene verschil volgt alles wat je in het veld merkt: hoe het scheurt, welke pennen werken, hoe het zich in de kou houdt, hoe het schrijft en wat er gebeurt als je het weggooit.

Dat is het korte antwoord, en geen van beide is in het algemeen de winnaar. Hieronder waar elk voorloopt, inclusief waar het mijne tekortschiet.

Hoe ze allebei werken

Rite in the Rain is een echte outdoorklassieker met decennia veldgebruik erachter, en die reputatie is verdiend. Het papier is houtvezel, net als elk notitieboek, behandeld met een laag die het oppervlak waterafstotend maakt. Regen parelt af in plaats van in te trekken, dus het vel wordt geen brij. Droog voelt en oogt het als gewoon papier, wat veel mensen stiekem prettig vinden.

Steenpapier haalt de vezel uit de vergelijking. Het is grofweg 80 procent gemalen kalksteen, gebonden met zo'n 20 procent plastic, onder hitte tot een dun vel geperst. Er is geen pulp die water opneemt, dus regen, dauw en natte handen laten de pagina niet golven of pulperen. Het is geen laagje dat ooit kan afslijten, want de waterbestendigheid zit in het materiaal. De keerzijde is dat het iets gladder en plastiekeriger aanvoelt dan papier.

Geen van beide is waterdicht, allebei zijn ze waterbestendig: regen, spatten en natte handen zijn prima, onderdompelen niet. Wat dat verschil precies inhoudt staat apart.

Scheuren en stevigheid

Dit is de duidelijkste splitsing, en het is het weten waard voor je koopt.

Een vel zonder vezel is lastig te scheuren. Je kunt een steenpapierpagina van hoek tot hoek trekken en het rekt en weerstaat in plaats van te scheuren, en daarom verliest een volgepropte tas, een gehaakte hoek of een natte duim geen bladzijden. De reviewers van Rite in the Rain benoemen de andere kant: omdat het nog steeds een houtvezelvel is, is het niet bijzonder scheurvast, en een natte pagina scheurt ongeveer als gewoon papier. Leeft je boekje een ruw leven in een tas of zak, dan is scheurvastheid een echte reden om naar steenpapier te neigen.

Welke pennen echt werken

De penvraag brengt mensen in de war, want de twee gedragen zich tegengesteld.

Op Rite in the Rain stoot de laag die water afstoot ook waterbasisinkt af. Gelpennen en vulpennen parelen af, dus die vallen praktisch af. Op steenpapier schrijven dezelfde pennen prima, ze drogen alleen wat trager. Een potlood werkt goed, een gewone balpen werkt als het papier droog is, en de weerbestendige pennen op druk (het type Fisher Space Pen) zijn wat het merk aanraadt om in de regen te schrijven.

Op steenpapier stoot het oppervlak de inkt niet af, het neemt hem alleen niet op. Een balpen en een potlood zijn ideaal: de inkt grijpt het oppervlak en droogt snel, en grafiet pakt de licht krijtachtige pagina prima. Gel en vulpen schrijven wel, ze drogen alleen een tel trager, dus een natte duim kan een verse lijn uitvegen. De uitkomst is dus: allebei houden van potlood en balpen, Rite in the Rain heeft een speciale pen nodig om in actieve regen te schrijven, en steenpapier neemt een gelpen aan als je geduld hebt met drogen.

Gevoel en schrijfbeleving

Wil je het dichtst bij schrijven op gewoon papier, dan geven meerdere reviewers dat aan Rite in the Rain, en voor schetsen in het bijzonder gedraagt het gecoate vezeloppervlak zich meer als een schetsboek. Steenpapier schrijft gladder en stiller, met een lichte krijtachtige weerstand die potloodgebruikers meestal fijn vinden en waar sommige pengebruikers een pagina of twee aan moeten wennen. Dit is echt een kwestie van voorkeur, niet van prestatie, dus schrijf als het kan een regel op allebei voor je kiest.

Kou, hitte en zon

In de kou wint steenpapier. Het blijft soepel in vorst en bevriezende nevel, waar een klam gecoat vel eerder stijf wordt en bij de vouw breekt. Schrijf je vooral in de winterhelft van het jaar, dan is dat een echt argument.

Aan de andere kant van de schaal ligt de grens van steenpapier, en die is hoger dan je zou denken: het vel vervormt pas boven de 120 graden, en daarom kan het niet door een laserprinter. Buiten kom je dat niet tegen. Wat wel telt bij langdurige opslag is direct zonlicht, want maanden achtereen UV breekt het bindmiddel af. Gecoat papier heeft dat probleem niet, dus voor een boekje dat jarenlang op een vensterbank ligt is Rite in the Rain de betere keuze.

Gewicht en formaat

Een vel zonder vezel is iets dichter dan houtpapier van dezelfde dikte, dus een steenpapierboekje is een tikje zwaarder dan een gecoat boekje van hetzelfde formaat. Bij een B6 met tachtig pagina's gaat het om ongeveer veertig gram, wat je in een tas of een jaszak niet voelt.

Recycling en einde leven

Dit telt zwaarder dan de productbeschrijvingen toegeven, en het verdient voor allebei een helder antwoord.

Rite in the Rain stelt dat hun papier met gewoon papier meegaat in de recycling, wat een pluspunt is als jouw inzameling het aanneemt. Bij steenpapier ligt het anders. Het bevat plastic, dus het is niet biologisch afbreekbaar, niet composteerbaar en niet plasticvrij, drie claims die je er nooit naast zou moeten zien staan. Het is technisch recyclebaar met ander HDPE, maar heel weinig huishoudelijke inzamelingen nemen het al aan, iets wat we apart uitzochten in ons stuk over of steenpapier recyclebaar is. Lees dat voor je aanneemt dat de bak de cirkel sluit, want voor de meeste mensen doet die dat nog niet.

Aan de productiekant is de winst van steenpapier tegenover verse houtpulp concreet: geen bomen gekapt, geen proceswater bij het vormen van het vel, geen bleek. Een CO2-percentage noemen we niet. Wij hebben onze eigen voetafdruk doorgerekend en kwamen tot de conclusie dat steenpapier op CO2 ongeveer gelijkspeelt met gewoon papier: het wint in de productie en verliest dat weer bij de verbranding, omdat het plastic dat het vel bij elkaar houdt fossiel is. De hele berekening, met bronnen en met de plekken waar hij wankelt, staat in wij rekenden de CO2 van ons eigen notitieboek uit.

Prijs

Rite in the Rain is per vel over het algemeen de voordeligere keuze, en heeft na decennia op de markt het bredere aanbod aan formaten, bindingen en voorgedrukte varianten. Steenpapierboekjes verschillen, maar op pure kosten per pagina wint de gecoate optie meestal. Koop op het hele plaatje, niet op het prijskaartje alleen.

Dus welke moet je kopen?

Kies Rite in the Rain als je het gevoel van echt papier wil, evenveel schetst als schrijft, al een weerbestendige pen hebt, je boekje jarenlang in het licht bewaart, of je gemeente gecoat papier inzamelt. Kies steenpapier als je een pagina wil waar niks vanaf parelt omdat er geen laag is die slijt, als je scheurvastheid waardeert in een ruwe tas, als je in de kou en nattigheid schrijft, en als je liever de balpen gebruikt die al in je zak zit. Allebei degelijke gereedschappen. Ze beantwoorden hetzelfde natte probleem alleen van twee kanten.

Veelgestelde vragen

Is een van beide echt waterdicht? Nee. Allebei zijn ze waterbestendig: regen, spatten en natte handen zijn prima, onderdompelen en hard boenen niet. Het verschil, uitgelegd.

Kan ik op allebei een gewone pen gebruiken? Potlood en balpen werken op allebei. Gel en vulpen parelen af op Rite in the Rain, en schrijven op steenpapier maar drogen iets trager.

Wat is steviger? Steenpapier weerstaat scheuren beter omdat er geen vezel is om te scheuren. Gecoat papier scheurt meer als gewoon papier, zeker nat.

Wat doet het beter in de kou? Steenpapier. Er zit geen vocht in het vel dat kan bevriezen, dus het blijft soepel waar een klam gecoat vel stijf wordt.

Wat is groener? Geen van beide is schoon. Steenpapier slaat de boom, het proceswater en de bleek in de productie over, maar bevat plastic en is in de praktijk lastig te recyclen. Gecoat papier is houtgebaseerd en gaat volgens de maker met gewoon papier mee in de recycling.

Wat schrijft meer als gewoon papier? Rite in the Rain, volgens de meeste bronnen, zeker voor schetsen. Steenpapier is gladder en stiller.

De korte versie

Het echte verschil tussen een waterbestendig notitieboek en Rite in the Rain zit in waar de waterbestendigheid vandaan komt: een laag op een vezelvel, of een vel zonder vezel. Dat ene ding bepaalt hoe het scheurt, welke pennen werken, hoe het zich in de kou houdt en wat er bij de bak gebeurt. Rite in the Rain wint op papiergevoel, prijs en houdbaarheid in de zon. Steenpapier wint op scheurvastheid, penvrijheid en soepelheid in de kou, en het slaat de boom en de bleek over, zolang je weet dat het vandaag lastig te recyclen is.

Dus voor je kiest: wil je de coating, of geen vezel die water opzuigt? Op de productpagina zie je hoe ons B6-notitieboek van steenpapier de nattigheid doorstaat. Geen boom, geen bleek, geen proceswater, en hier staat wat dat in cijfers wel en niet betekent.